در گفتوگو با اکونگار مطرح شد؛
خطر کاهش درآمدهای نفتی/بار سنگین بودجه بر دوش مالیات
یک کارشناس اقتصادی با اشاره به کاهش درآمدهای نفتی گفت: هر نوع اختلاف سنگین در دنیا از طریق گفتوگو و مذاکره قابل حل است و ما هم باید همین مسیر را انتخاب کنیم، در غیر این صورت مردم دچار زیان میشوند.
به گزارش اکونگار، در لایحه بودجه ۱۴۰۵ پیشبینی دولت کاهش ۷۰درصدی درآمدهای نفتی است.باتوجه به تدوین بودجه انقباضی و تمرکز ویژه بر افزایش درآمدهای مالیاتی به نظر میرسد احتمال کاهش درآمدهای نفتی در سال آینده افزایش یابد.
افزایش بیش از ۹۰۰درصدی قیمت روغن/تیغ جراحی اقتصادی دولت بر جان سبد کالاهای اساسی
کاهش ترزیق ارز به تالار اول و دوم
مسعود دانشمند، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار «اکونگار» درخصوص کاهش فروش نفت گفت: زمانی که میزان ارز در تالار اول و دوم که به عنوان ارز حاصل از صادرات نفت مطرح میشود، کاهش پیدا کند، نشان میدهد که در فروش نفت مشکلاتی وجود دارد. در حال حاضر متاسفانه تخصیص ارز از محل منابع کاهش پیدا کرده و به همین دلیل صف انتظار برای تخصیص ارز طولانیتر شده است. بخشی از افزایش قیمت ارز نیز ناشی از همین عدم امکان پاسخگویی به متقاضیان ارز است. از همین مسیر میتوان وضعیت درآمدهای نفتی را بررسی کرد.
وی در مورد کاهش قابل توجه درآمدهای نفتی در بودجه سال ۱۴۰۵ گفت: در این زمینه دو نگاه وجود دارد. یک نگاه این است که دولت اساسا قصد داشته بودجه غیرنفتی ببندد که اگر چنین نیتی وجود داشته باشد، اتفاق مثبتی است. اما در عمل، فشار بودجه روی مالیاتها و عوارض گمرکی گذاشته شده است. یعنی قرار است از محل واردات کالا درآمد کسب شود، در حالی که ارز هم برای توسعه صادرات وجود ندارد و این خود نوعی نقض غرض است.
نگاه واقعبینانه به درآمدهای نفتی
وی اضافه کرد: نگاه دیگر این است که دولت کاهش فروش نفت را پیشبینی کرده و به همین دلیل سعی کرده واقعبینانهتر به درآمدهای نفتی در بودجه سال آینده نگاه کند. به نظر میرسد بودجه غیرنفتی آنچنان مدنظر دولت نبوده و بیشتر تمرکز بر این بوده که در بازار چه میزان نفت میتوان فروخت.
دانشمند تصریح کرد: متاسفانه شکل بودجهبندی ما به این صورت است که ابتدا هزینهها نوشته میشود و بعد در مقابل آن درآمدها تنظیم میشود، نه این که ابتدا میزان درآمد مشخص شود و سپس هزینهها بر اساس آن تعریف شود. هزینهها نوشته شده، قیمت ارز بالا رفته و حدود ۷۰ درصد هزینهها به درآمدهای مالیاتی وصل شده است، اما باز هم کم آمده و صندوق توسعه ملی، اوراق قرضه دولتی و سایر منابع برای تامین منابع مالی اضافه شدهاند. در نهایت هم گفته شده است که این مقدار هم از محل درآمدهای نفتی تامین میشود.
تشدید کسری بودجه
به گفته وی، وقتی درآمدهای ارزی کاهش پیدا میکند، درآمدهای گمرکی هم کم میشود و به تبع آن درآمدهای مالیاتی کاهش مییابد. در نهایت دولت با کسری بودجه مواجه میشود و راهی جز استقراض از بانک مرکزی یعنی چاپ پول و تزریق آن به بازار باقی نمیماند. این فرآیند تورمزا است و خود تورم دوباره کسری بودجه را تشدید میکند. ما درگیر چنین چرخهای هستیم.
مردم فقیرتر میشوند
این کارشناس اقتصادی گفت: هرچه اقلام بودجه واقعیتر باشند، بهتر است. دولت باید خودش را سبک کند، کوچکتر شود و هزینههایش را کاهش دهد. وقتی تورم حدود ۵۰ درصد است یا تورم مواد غذایی به ۶۰ تا ۷۰ درصد میرسد و افزایش حقوق تنها ۲۰ درصد است، معنایش این است که مردم فقیرتر میشوند، قدرت خرید کاهش پیدا میکند. نمونه این وضعیت را در بازار لبنیات میبینیم. مردم وقتی قدرت خرید ندارند، پنیر و خامه نمیخرند. این موضوع به واحدهای تولیدی لبنیات ضربه میزند، آنها شیر کمتری میخرند و در نتیجه دامداریها دچار توقف میشوند. دامدار هم نمیتواند هزینه بیشتری بدهد دام خود را ذبح میکند. به این ترتیب صنعت دامداری و صنعت لبنیات از بین میرود. در ادامه تغذیه مردم دچار معضل میشود و در میانمدت هزینههای سنگینی به کشور تحمیل خواهد شد. نسلی که باید با تغذیه مناسب رشد کند، وقتی از تغذیه کافی محروم باشد، سن بهرهوریاش کاهش پیدا میکند و نیازش به دارو و درمان افزایش مییابد. اینها همه معضلاتی است که بهصورت زنجیرهای از همین مسائل اقتصادی ناشی میشود.
وی گفت: به نظر میرسد برنامه فعلی بیشتر معطوف به گذر از روزمرگی است. مشکلات معیشتی و سختیها برای مردم از فروردین به بعد بیشتر نمایان میشود. اگر کار اساسی انجام نشود، شرایط سختتر خواهد شد.
راهکار، گفتوگو و مذاکره است
دانشمند گفت: کار اساسی این است که با دنیا به تفاهم برسیم تا مردم دچار زیان نشوند. اگر طرف مقابل حرف غیرمنطقی بزند، میتوان از مسیر افکار عمومی جهانی پیش رفت. هیچ مسئلهای بدون مذاکره حلوفصل نمیشود. تجربه نشان داده که هر نوع اختلاف سنگین در دنیا را میتوان با گفتوگو حل کرد.
