کارشناس حوزه کشاورزی در گفتوگو با«اکونگار»:
سقوط آزاد سرانه مصرف لبنیات/فروش محصولات لبنی با حداکثر سود
کارشناس حوزه کشاورزی معتقد است که بسیاری از شرکتهای تولیدکننده لبنیات قیمت محصولات را لحظهای افزایش میدهند.
به گزارش اکونگار، آخرین گزارشهای منتشر شده از سوی اتحادیه تعاونیهای لبنی سرانه مصرف لبنیات در کشور طی یکسال اخیر روند نزولی شدید داشته و با کاهش ۲۰درصدی در سال ۱۴۰۵ به حدود ۴۰کیلو در سال رسیده است.
افزایش لحظهای قیمت لبنیات/گرانی شیرخام در راه است؟
اتحادیه تعاونیهای لبنی اعلام کرده است که بنابر بررسی های صورت گرفته سرانه مصرف لبنیات با کاهش ۲۰ درصدی نسبت به سال قبل به ازای هر ایرانی به کمتر از ۴۰ کیلوگرم رسیده و بنابر آمار وزارت جهاد تولید شیرخام در کشور ۱۲.۵ میلیون تن است که ۷ میلیون تن به شیرخشک و کره تبدیل و سپس صادر می شود که مجدد ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن لبنیات صادر می شود و تنها ۴ میلیون تن محصولات لبنی در کشور مورد استفاده قرار می گیرد.
از سوی دیگر دادههای رسمی منتشر شده توسط مرکز آمار نشان میدهد که تورم پنیر پاستوریزه بیش از ۱۴۵درصد، شیر پاستوریزه بیش از ۱۴۸درصد، ماست بیش از ۱۴۷درصد و دوغ بیش از ۱۳۰درصد است.
بررسی وضعیت بازار محصولات لبنی نشان میدهد که در خرداد ۱۴۰۵ قیمت شیر خام به ۶۰۵۰۰ تومان در هر کیلو رسید؛ در حالی که قیمت آن در اواخر سال ۱۴۰۴ حدود ۴۶۵۰۰ تومان بود. همزمان قیمتهای مصوب چهار محصول پرمصرف نیز افزایش یافت: شیر نایلونی ۹۰۰ گرمی ۸۴ هزار تومان، شیر بطری یکلیتری ۹۸ هزار تومان، پنیر ۴۰۰ گرمی ۲۰۳ هزار تومان و ماست دبهای ۲ کیلویی ۲۲۸ هزار تومان.
آشفته بازار محصولات لبنی علاوه بر کاهش سرانه مصرف لبنیات در کشور، منجر به تهدید سلامتی مردم شده است. حال اینکه دلایل افزایش قیمت لبنیات با سرعت بسیار بالایی پیش میرود و همچنان تولیدکنندگان نسبت به وضعیت قیمتها معترض هستند.
ارسلان قاسمی، کارشناس حوزه کشاورزی در این رابطه به خبرنگار« اکونگار » گفت: با توجه به نوسانات فراوانی که در بازار تامین نهادهها به وجود آمد، ماده اولیه یعنی شیر، با قیمتی بالاتر از نرخ مصوب برای دامدار تمام شد. در نتیجه، دامدار ناچار بود، اگر نگوییم با ضرر، با سود حداقلی شیر خود را به فروش برساند. در نتیجه شیر با قیمتی بالاتر از قیمت مصوب وارد بازار شد و افزایش قیمت شیر به صورت ناخواسته اتفاق افتاد.
تداوم ضعف در نظارتها
قاسمی با تاکید بر این که ریشه همه این مسائل به افزایش قیمت تمامشده شیر برمیگردد، گفت: به اعتقاد من، برخی از کارخانجات فرآوردههای لبنی از شرایط موجود سوءاستفاده کردند و قیمتها را بهصورت مکرر افزایش دادند. بخشی از این وضعیت به نبود نظارت کافی و جامع بازمیگردد و بخش دیگر نیز ناشی از سوءاستفادههایی است که در این بازار آشفته صورت گرفت.
به گفته قاسمی، در حال حاضر تنها چهار قلم از جمله شیر کمچرب، ماست یک و نیم کیلویی و پنیر یو اف مشمول قیمتگذاری دستوری میشوند و سایر محصولات آزاد هستند. البته کالاهایی که قیمتهای دستوری دارند در برخی موارد توسط کارخانجات تولید نمیشود. وقتی تولید انجام نشود، مردم ناچار هستند به سمت کالاهایی بروند که قیمت دستوری ندارند و این محصولات نیز در شرایط با افزایش قیمت مواجه میشوند.
این کارشناس حوزه کشاورزی گفت: دولت نهادهها را با ارز ترجیحی در اختیار تولیدکننده قرار میدهد و این خود یک بسته حمایتی محسوب میشود. مسئله اصلی این است که این بسته حمایتی بهدرستی اجرا نشده و همچنان هم به درستی اجرا نمیشود. تامین نهادهها برای تولیدکننده با فشار، معضل و مشکلات جدی همراه است.
کاهش مصرف لبنیات
وی درخصوص تاثیر گرانیهای اخیر بر میزان مصرف لبنیات نیز گفت: به طور قطع و یقین مصرف لبنیات کاهش پیدا کرده است. سفره مردم روز به روز کوچکتر شده است، این موضوع یکی از نکات بسیار مهم است که باید درنظرگرفته شود.
تحریم خرید لبنیات به ضرر فرد و جامعه است
قاسمی درخصوص تحریم خرید لبنیات از سوی مردم نیز گفت: نخریدن لبنیات به معنای آسیب رساندن به سلامت فرد و جامعه است. این که افراد بهطور کلی مصرف لبنیات را کنار بگذارند، در واقع به سلامت خود آسیب میزنند. در این زمینه، باید جلوی سوءاستفادهها گرفته شود و دستگاههای مسئول باید با افراد و مجموعههایی که مرتکب تخلف میشوند برخورد جدی کند. فرقی نمیکند این افراد در چه جایگاهی باشند، از دامدار گرفته تا صاحب کارخانه لبنی، توزیعکننده یا دلال، برخورد با سوءاستفادهکنندگان ضروری است.