عقب‌نشینی قیمت دلار از سقف‌های قبلی
بازار ارز ایران در معاملات امروز پنجشنبه ۱۴ آبان با کاهش قیمت اغلب ارزهای خارجی همراه شد؛ اتفاقی که در کنار رشد قابل‌توجه قیمت طلا و سکه، توجه فعالان بازار را به خود جلب کرده است.
به گزارش اکونگار به نقل از سایت طلا، دلار آمریکا، یورو، پوند، درهم و حتی تتر در معاملات امروز کاهش قیمت را تجربه کردند، امابر اساس نرخ‌های اعلام‌شده از بازار آزاد، دلار با کاهش یک‌هزار و ۵۸۰ تومانی، معادل ۰.۵۹ درصد، به ۲۶۶ هزار و ۵۱۰ تومان رسید. یورو نیز با افت یک‌هزار و ۴۳۰ تومانی در محدوده ۲۹۹ هزار و ۷۹۰ تومان معامله شد.
پوند انگلیس با کاهش ۲ هزار و ۱۲۰ تومانی به ۳۵۹ هزار و ۱۴۰ تومان رسید و درهم امارات نیز با افت ۳۵۰ تومانی، قیمت ۷۲ هزار و ۶۶۰ تومان را ثبت کرد.
در ادامه این روند، لیر ترکیه به ۵ هزار و ۳۳۰ تومان، دینار عراق به ۱۷۶ تومان، منات جمهوری آذربایجان به ۱۵۶ هزار و ۹۴۰ تومان و افغانی افغانستان به ۴ هزار و ۱۰۰ تومان رسیدند. ریال عمان نیز با کاهش ۳ هزار و ۶۳۰ تومانی در محدوده ۶۹۳ هزار و ۲۱۰ تومان قرار گرفت.
همچنین تتر به‌عنوان یکی از شاخص‌های مورد توجه معامله‌گران بازار غیررسمی ارزهای دیجیتال، با افت یک‌هزار و ۹۴۰ تومانی به ۲۶۷ هزار و ۸۰ تومان رسید.
چرا دلار در روزهای اخیر نوسانی و گاهی کاهشی شده است؟
برای بررسی علت عقب‌نشینی دلار باید مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی را در نظر گرفت. برخلاف تصور اولیه، کاهش قیمت ارز در روزهای اخیر تنها به یک خبر سیاسی یا اقتصادی مربوط نیست و چند عامل به‌صورت هم‌زمان بر رفتار معامله‌گران اثر گذاشته‌اند.
۱. تحولات سیاسی و مذاکرات ایران و آمریکا
یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر انتظارات بازار ارز، ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری قطر است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی رویترز و الجزیره در روزهای ابتدایی نوامبر، تماس‌ها و رایزنی‌ها برای دستیابی به راه‌حلی جهت پایان دادن به درگیری‌های منطقه‌ای ادامه داشته است. مقام‌های قطری نیز از بررسی پیشنهادها و امیدواری به پیشرفت مذاکرات خبر داده‌اند.
هرچند این رایزنی‌ها هنوز به توافق قطعی منجر نشده و اختلافات همچنان پابرجاست، اما انتشار اخبار مربوط به ادامه مذاکرات می‌تواند بخشی از نگرانی‌های معامله‌گران درباره تشدید تنش‌ها را کاهش دهد.
در چنین شرایطی، برخی خریداران ترجیح می‌دهند برای ورود به بازار ارز دست نگه دارند و از خریدهای سنگین در قیمت‌های بالا خودداری کنند. کاهش تقاضای احتیاطی نیز می‌تواند به عقب‌نشینی قیمت دلار کمک کند.
۲. تأثیر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بر ارزش دلار جهانی
یکی دیگر از اتفاقات مهم روزهای اخیر، برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر است.
بر اساس گزارش روز چهارشنبه ۱۳ آبان روزنامه گاردین، پیروزی دموکرات‌ها و تغییر ترکیب قدرت در کنگره آمریکا باعث شد سرمایه‌گذاران درباره چشم‌انداز اقتصادی، سیاست‌های مالی و میزان هزینه‌کرد دولت این کشور تجدیدنظر کنند.
این تحولات به کاهش ارزش دلار در بازارهای جهانی منجر شد. گزارش گروه مالی EBC نیز نشان می‌دهد شاخص دلار آمریکا در چهارم نوامبر به پایین‌ترین سطح یک ماه اخیر رسید.
کاهش شاخص دلار جهانی می‌تواند از طریق تغییر انتظارات معامله‌گران و افزایش جذابیت دارایی‌هایی مانند طلا، بر بازارهای بین‌المللی تأثیر بگذارد.
البته باید توجه داشت که نرخ دلار در بازار آزاد ایران صرفاً تابع شاخص جهانی دلار نیست و عواملی مانند شرایط سیاسی داخلی، تحریم‌ها، عرضه ارز و انتظارات تورمی نقش مهم‌تری در تعیین قیمت آن دارند.
۳. کاهش تقاضای هیجانی و احتیاط معامله‌گران
در روزهایی که بازار با اخبار سیاسی و اقتصادی متناقض روبه‌رو است، رفتار معامله‌گران اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
وقتی خریداران نسبت به ادامه رشد قیمت اطمینان ندارند، تقاضای هیجانی کاهش پیدا می‌کند. از سوی دیگر، دارندگان ارز نیز ممکن است برای شناسایی سود اقدام به فروش کنند.
این وضعیت می‌تواند فشار فروش را افزایش دهد و قیمت‌ها را از سقف‌های ثبت‌شده پایین بیاورد.
۴. نقش عرضه ارز و سیاست‌های بازارساز
عرضه ارز از سوی بانک مرکزی و مدیریت بازار حواله نیز از عوامل مؤثر بر نوسانات بازار هستند.
در صورتی که عرضه ارز در سامانه‌های رسمی و مسیرهای تجاری افزایش پیدا کند یا تقاضای وارداتی بهتر مدیریت شود، فشار بر بازار آزاد می‌تواند کاهش یابد.
البته برای نسبت دادن افت امروز دلار به افزایش مداخله بازارساز، به آمار دقیق عرضه و معاملات نیاز است و نمی‌توان این موضوع را بدون داده‌های رسمی قطعی دانست.
دلار از سقف‌های اخیر عقب نشست
بررسی روند قیمتی روزهای گذشته نشان می‌دهد دلار پس از حرکت به سمت محدوده ۲۷۴ هزار تومان در روز سه‌شنبه ۱۲ آبان، با افزایش فشار فروش مواجه شد و در معاملات چهارشنبه نیز به محدوده پایین‌تری عقب‌نشینی کرد.
اکنون نرخ اعلامی ۲۶۶ هزار و ۵۱۰ تومانی دلار در بازار آزاد نشان می‌دهد بخشی از رشد روزهای گذشته تخلیه شده است.
نکته قابل توجه، کاهش هم‌زمان قیمت سایر ارزها و تتر است. این موضوع نشان می‌دهد افت امروز صرفاً به دلار محدود نبوده و فضای کلی بازار ارز با کاهش قیمت همراه شده است.
با این حال، کاهش چندروزه قیمت به‌تنهایی به معنای آغاز یک روند نزولی بلندمدت نیست و بازار همچنان به اخبار سیاسی، میزان عرضه ارز و انتظارات تورمی حساس خواهد بود.
چرا با وجود کاهش دلار، طلا و سکه افزایش قیمت داشتند؟
در حالی که بازار ارز امروز عمدتاً قرمزپوش بود، بازار طلا و سکه مسیر متفاوتی را طی کرد.
بر اساس اعلام اتحادیه طلا و جواهر تهران، اونس جهانی طلا با افزایش ۱۰۴ دلاری به محدوده ۴ هزار و ۱۲۵ دلار رسید. این افزایش قابل توجه در بازار جهانی، مهم‌ترین عامل رشد قیمت طلا در بازار داخلی امروز محسوب می‌شود.
گزارش روز پنجشنبه رویترز نیز از افزایش قیمت جهانی طلا تا محدوده ۴ هزار و ۱۲۳ دلار و ۷۱ سنت خبر می‌دهد. طبق این گزارش، افزایش قیمت طلا تحت تأثیر تضعیف دلار جهانی، کاهش بازده اوراق خزانه آمریکا و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور اتفاق افتاده است.
به بیان ساده، زمانی که ارزش دلار جهانی کاهش پیدا می‌کند و بازده اوراق خزانه نیز پایین می‌آید، نگهداری طلا که سود دوره‌ای ندارد، برای برخی سرمایه‌گذاران جذاب‌تر می‌شود.
همچنین کاهش قیمت نفت و تعدیل نگرانی‌های تورمی در بازارهای جهانی می‌تواند بر انتظارات مربوط به سیاست پولی فدرال رزرو اثر بگذارد. مجموعه این عوامل در افزایش تقاضای جهانی برای طلا نقش داشته‌اند.
بنابراین افزایش قیمت طلای داخلی امروز، با وجود کاهش نرخ ارز، تناقضی ندارد؛ زیرا قیمت طلا در ایران از دو متغیر اصلی یعنی قیمت اونس جهانی و نرخ دلار داخلی تأثیر می‌گیرد.
در واقع، امروز رشد اونس جهانی به اندازه‌ای بوده که اثر کاهشی دلار داخلی را جبران کرده و حتی باعث افزایش قیمت طلا و سکه شده است.
آخرین قیمت طلا و سکه در بازار تهران
بر اساس نرخ‌های اعلامی اتحادیه طلا و جواهر تهران، مظنه تهران با افزایش یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومانی به ۱۱۲ میلیون و ۹۲۰ هزار تومان رسید.
هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با رشد ۳۰۳ هزار تومانی در محدوده ۲۶ میلیون و ۶۷ هزار و ۷۰۰ تومان قرار گرفت. طلای ۲۴ عیار با افزایش ۴۰۴ هزار تومانی به ۳۴ میلیون و ۷۵۳ هزار تومان رسید.
در بازار طلا شرایط کاملاً متفاوت بود و افزایش بیش از ۱۰۰ دلاری اونس جهانی، قیمت طلا و انواع سکه را در داخل کشور بالا برد.
در بازار سکه نیز روند افزایشی مشاهده شد؛ به‌طوری‌که سکه طرح جدید با رشد ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی به ۲۶۵ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسید و سکه طرح قدیم با افزایش ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومانی در محدوده ۲۵۷ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان معامله شد.
نیم‌سکه با افزایش یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومانی به ۱۴۰ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسید. ربع‌سکه نیز با رشد ۳۹۰ هزار تومانی، ۷۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان قیمت خورد. سکه گرمی هم با افزایش ۴۴۲ هزار تومانی به ۳۸ میلیون تومان رسید.
این ارقام نشان می‌دهد افزایش اونس جهانی در معاملات امروز توانسته بر بازار داخلی طلا و سکه اثر افزایشی قابل توجهی بگذارد.
نرخ حواله ارز در مرکز مبادله ارز و طلای ایران
در بازار رسمی نیز نرخ حواله ارزها به این شرح اعلام شده است: حواله دلار آمریکا ۱۸۹ هزار و ۴۵ تومان، حواله یورو ۲۱۲ هزار و ۷۶ تومان، حواله درهم امارات ۵۱ هزار و ۴۷۶ تومان، حواله یوان چین ۲۸ هزار و ۳۲۰ تومان و حواله روبل روسیه ۲ هزار و ۳۱۴ تومان.
فاصله نرخ حواله دلار در مرکز مبادله با قیمت دلار در بازار آزاد همچنان قابل توجه است. البته این دو نرخ در دو سازوکار متفاوت تعیین می‌شوند و مقایسه آنها باید با توجه به تفاوت کاربرد و شرایط معاملاتی انجام شود.
آیا کاهش دلار ادامه پیدا می‌کند یا بازار دوباره افزایشی می‌شود؟
نخست، سرنوشت رایزنی‌های ایران و آمریکا و تحولات منطقه‌ای اهمیت زیادی دارد. انتشار اخبار مثبت درباره مذاکرات می‌تواند انتظارات افزایشی را تعدیل کند، اما افزایش تنش‌ها یا شکست مسیر دیپلماسی ممکن است دوباره تقاضای احتیاطی را به بازار بازگرداند.
دوم، سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و میزان عرضه ارز در بازار اهمیت دارد. در صورت تداوم عرضه مناسب و کنترل تقاضای هیجانی، امکان محدود ماندن نوسانات وجود خواهد داشت.
سوم، وضعیت شاخص دلار جهانی و قیمت اونس طلا نیز باید مورد توجه قرار گیرد. در حال حاضر ضعف دلار جهانی به نفع طلا عمل کرده و همین موضوع می‌تواند حتی در صورت ثبات یا کاهش دلار داخلی، قیمت طلای ایران را تحت تأثیر قرار دهد.
بازار ارز در پنجشنبه ۱۴ آبان با کاهش هم‌زمان قیمت اغلب ارزها مواجه شده، اما بازار طلا و سکه به دلیل جهش اونس جهانی مسیر صعودی داشته است. کاهش دلار را می‌توان حاصل ترکیبی از تعدیل انتظارات سیاسی، تحولات بازار جهانی و کاهش تقاضای هیجانی دانست؛ در مقابل، رشد بیش از ۱۰۰ دلاری اونس جهانی باعث شده اثر کاهشی نرخ ارز بر طلای داخلی خنثی شود. در شرایط فعلی، نمی‌توان از تثبیت قطعی روند نزولی دلار یا ادامه قطعی رشد طلا سخن گفت و جهت حرکت بازار همچنان به اخبار سیاسی و اقتصادی روزهای آینده وابسته خواهد بود.
