کاهش نرخ سالانه تورم؛ عددسازی یا واقعیت؟
روز گذشته مرکز آمار، جدیدترین آمار مربوط به تورم اقتصادی کشور را منتشر کرد. مرکز آمار می‌گوید«نرخ تورم در شهریورماه امسال با کاهش ۰.۶ درصدی به ۴۶.۱ درصد رسیده است.» انتشار این آمار واکنش‌های بسیاری به همراه داشت و بسیاری از کارشناسان معتقد بودند که آمار اعلام شده با واقعیت‌های اقتصادی تطابق ندارد.
به گزارش اکونگار، بر اساس اعلام مرکز آمار در شهریور ماه ١٤٠٢ تورم سالانه کشور برای چهارمین ماه متوالی نزولی شده است.با وجود اینکه تورم سالانه در شهریورماه امسال در مقایسه با ماه گذشته، 0.6 واحد درصد کاهش یافته، اما بررسی‌ها نشان می‌دهند که این رقم نسبت به شهریورماه سال گذشته رشدی 6.5 واحد درصدی را تجربه کرده است.
بررسی روند تورم ماهانه نشان می‌دهد که پس از ثبات نرخ مذکور در خرداد و تیر در سطح دو درصدی، تورم ماهانه در مردادماه با 2.4 درصد افزایش یافت. با این وجود این نرخ در شهریورماه بار دیگر به دو درصد کاهش یافته است.همین موضوع واکنش کارشناسان حوزه اقتصادی را به دنبال داشت.
کاهش تورم برای مردم ملموس نیست
علی قنبری، اقتصاددان در گفتگو با اکونگار با اشاره به عدم تطبیق آمارها با واقعیت‌های جامعه کنونی گفت: آمار اعلام شده از سوی مرکز آمار نیاز به بررسی و کارشناسی پیچیده‌ای ندارد. با نگاه به جامعه امروز و اقتصاد خانواده‌ها متوجه تغییرات به وجود آمده در سبد مصرف خانوار می‌شویم. در واقع مردم نمی‌توانند کاهش نرخ تورم را احساس کنند.
او ادامه داد: ملاک ما مردم هستند، کاهش نرخ تورمی که مردم احساس نکنند به کاری نمی‌آید، حال اینکه اعداد و ارقام از کاهش تورم و روند نزولی آن می‌گویند
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: به نظر می‌رسد اطلاعات تفکیک شده و فیلتر شده به دست مردم می‌رسند. این امر هر روز بیشتر از دیروز ملموس می‌شود. به شخصه به آمارهای اعلامی و نرخ‌های کاهشی خوش‌بین نیستم.
شوک‌های اقتصادی کاهش یافته است، نه نرخ تورم
کامران ندری، کارشناس اقتصادی در گفتگو با اکونگار با اشاره به علت‌های احتمالی کاهش نرخ تورم در شهریورماه، گفت: در سال گذشته یک یا دو شوک تورمی به اقتصاد کشور تحمیل شد؛ یکی از آن‌ها همان حذف ارز 4200تومانی بود.
ندری گفت: اقتصاد کشور چنین شوکی را در سال جاری تجربه نکرده است، قیمت حامل‌های انرژی تغییری ثابت مانده‌اند و همین موضوع باعث شده نرخ تورم تا حدودی کاهشی باشد.
وی تصریح کرد: در واقع کاهش شش درصدی تورم براساس داده‌های مرکز آمار همان حذف شوک‌های اقتصادی است.
وی افزود: در واقع حذف ارز یارانه‌ای در سال گذشته نزدیک به 20درصد تورم ایجاد کرد؛ اصلی‌ترین دلیل کاهش نرخ تورم از نگاه آمارهای مرکز آمار در نیمه سال جدید این است که در شش ماهه سال جاری آنچنان شوک بزرگ اقتصادی نداشتیم. دلیل دوم کاهش تورم در شش ماهه اول سال این است که یک ثبات نسبی در بازار ارز به وجود آمده است؛ درچند ماه اخیر نرخ ارز ثابت مانده است.
حجم سفارش از بنگاه‌های اقتصادی کم شده است
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه بنگاه‌های تولیدی وضعیت مناسبی ندارند، اظهار داشت: دلیل سوم کاهش تورم در شش ماهه نخست سال روند نزولی تقاضا در بازار است؛ چرا که خانواده‌ها دیگرمانند سابق توان خرید ندارد و سبد مصرفی آن‌ها به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.
وی تاکید کرد: وقتی سبد مصرفی خانوار کوچک می‌شود تعداد مشتریان و سفارش‌های بنگاه‌های اقتصادی کاهش می‌یابد.
وی ادامه داد: در سال 1402 حداقل حقوق کارمندان و کارگران متناسب با نرخ تورم تنظیم نشد، در نتیجه قدرت خرید عموم کاهش فراوانی داشته و به دنبال این جریان حجم سفارش‌ها در بازارهایی مانند مسکن، پوشاک و حتی خوراک هم کاهش پیدا کرده است.
این کارشناس اقتصادی در پایان اضافه کرد: تصور می‌کنم این سه عامل که گفته شد، اصلی‌ترین دلایل کاهش نرخ تورم در شش ماهه نخست سال هستند. گاهی این شائبه پیش می‌آید که ممکن است، آمارها دقیق و یا حتی درست نباشد، اما مرجع دیگری هم برای سنجش صحت موضوع وجود ندارد پس مجبور هستیم با استناد به همین داده‌ها پیش برویم.