"اکونگار" گزارش میدهد؛
نهضت ملی مسکن به کام دهکهای پردرآمد/حذف کارگران از طرح مسکن حمایتی
آمارهای وزارت راه در حالی نشان میدهد که حدود ۳۰ درصد از واحدهای در حال ساخت نهضت ملی مسکن به دهکهای پردرآمد جامعه اختصاص یافته که هنوز هم مقامات ارشد این وزارتخانه بر این اعتقاد هستند که ثروتمندان از این پروژه حمایتی سهم میبرند. نکته این است که دهکهای پردرآمد زودتر هم صاحب مسکن میشوند.
اکونگار ، محمد قهرمانی کوشان_ طرح نهضت ملی مسکن که با هدف ساخت ۴میلیون واحد مسکونی طی ۴سال کلید خورد، برای خانهدار کردن اقشار پایین جامعه به خصوص کارگران برنامهریزی شد. با این وجود تا پایان سال ۱۴۰۳ تعداد واحدهای تکمیلی طی ۳سال به ۵۰۰هزار واحد هم نرسید.
برآوردها نشان میدهد ساخت هر واحد (سال ۱۴۰۳) حدود ۸۰۰ میلیون تا ۱.۵ میلیارد تومان هزینه داشت و تامین مالی یکی از مهمترین چالشهای این طرح حمایتی بود. شبکه بانکی بهدلیل کمبود نقدینگی و ناترازی، همکاری های لازم را با مجریان نداشت.
طبق قانون، بانکها باید ۲۰ درصد تسهیلات خود را به مسکن اختصاص دهند؛ اما عملکرد واقعی کمتر از ۳۰تا ۴۰درصد بود.
انتقاد از ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی استیجاری/نیاز مسکن میلیونی است
وضعیت نامناسب پیشرفت فیزیکی پروژهها
آخرین گزارشهای منتشرشده نشان میدهد که پیشرفت فیزیکی پروژههای نهضت ملی مسکن در ماههای آبان، آذر و دیماه ۱۴۰۴ بهترتیب ۳۰.۱ درصد، ۳۱.۴ درصد و ۳۰.۷ درصد بوده است. هر چند برخی گزارشها نیز نشان میدهد که در ماههای گذشته حتی عدد پیشرفت فیزیکی به زیر ۲۰ درصد هم رسیده بود.
وعده وزارت راه و شهرسازی برای تکمیل پروژهها
وزارت راه و شهرسازی در حالی اعلام کرده است که متعهد به ساخت ۸۵۴ هزار واحد مسکونی برای متقاضیان واجد شرایط و همراه با ورایزی آورده اولیه، میباشد که این ۸۵۴ هزار واحد مسکونی نهضت ملی مسکن طبق وعدههای داده شده تا ۳ سال دیگر به اتمام میرسد. شاید اتمام این واحدهای مسکونی تا سال ۱۴۰۷ نکتهای مهم باشد، اما نکته مهمتر این است که چرا هنوز وزارت راه و شهرسازی در خصوص اینکه برخی از واحدهای مسکونی نهضت ملی مسکن به دهکهای پردرآمد خواهد رسید، پاسخی نداده است.
فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی در دی ماه سال گذشته اعلام کرده بود که بخشی از ۸۰۰ هزار نفر متقاضی ـ تأییدشده ـ طرحهای حمایتی یا همان نهضت ملی مسکن از دهک ۸ تا ۱۰ هستند.
سهم ۳۰درصدی دهکهای بالا از نهضت ملی مسکن
این اظهارات در حالی صورت میگیرد که بر اساس قانون و اصل ۳۱ خانهدار کردن اقشار کم درآمد و محروم جامعه که همانا دهکهای یک تا سه هستند، جزو اولویتهای دولت است، اما به نظر میرسد ورود دهکهای ۸ تا ۱۰ میتواند فلسفه حمایت دولت از خانه دار کردن اقشار کم درآمد را زیر سوال ببرد.
به همین دلیل باید به اظهارات وزیر راه و شهرسازی که گفته است اولویت وزارت راه و شهرسازی و دولت بر اساس اصل ۳۱ قانون اساسی، خانهدار کردن اقشار کمدرآمد و محروم جامعه از دهکهای یک تا سه است، شک کرد.
فرزانه صادق معتقد است که در تمامی مدلهای در دستور کار وزارت راه و شهرسازی، از الحاق زمین گرفته تا شهرکسازی و ... اولویت با دهکهای یک تا سه است. اما بررسی آمارهای رسمی وزارت راه و شهرسازی نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از پروژههای نهضت ملی مسکن به دهکهای پردرآمد جامعه اختصاص یافته است.
سهم پایین کارگران از نهضت ملی مسکن
سهم کارگران از نهضت ملی مسکن بهرغم اینکه این طرح با هدف حمایت از اقشار کمدرآمد طراحی شده، در عمل با محدودیتها و چالشهای جدی همراه بوده است.
براساس آمار رسمی حدود ۴۰درصد از متقاضیان نهضت ملی مسکن را کارگران پوشش میدهند که نشان از سهم بیشتر پردرآمدها از این طرح حمایتی دارد.
درحالی که میانگین اقساط بین ۷تا ۱۲میلیون تومان در ماه تعیین شده کارگران این رقم گاهی ۸۰درصد حقوق یک کارگر را شامل میشود، در نتیجه کارگران به دلیل عدم توانایی در پرداخت اقساط در لیست انصرافیها قرار میگیرند.
انصراف ۵۰درصدی کارگران از نهضت ملی مسکن
بر اساس گزارشهای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت راه و شهرسازی، حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد کارگران ثبتنامکننده عملاً از ادامه طرح منصرف شدهاند.در برخی پروژههای کارگری، نیمی از متقاضیان نتوانستهاند آورده را تکمیل کنند.
انصراف گسترده کارگران از نهضت ملی مسکن نشان میدهد که عدم تناسب بین سطح درآمد کارگران و هزینههای طرح (آورده و اقساط)، مهمترین مانع تحقق اهداف عدالت اجتماعی در بخش مسکن است. در نتیجه، این طرح نتوانسته بهطور کامل نیاز گروههای کمدرآمد، بهویژه کارگران، را برطرف کند.
