بازار خودرو در کما/رکود معاملات در سایه گرانی و افت قدرت خرید

اکونگار، محمد قهرمانی کوشان- در روزهای اخیر قیمت خودروهای داخلی با سرعت بسیار بالایی رشد کرده و نرخ‌ها در بازار به صورت دلاری محاسبه می‌شود.  درحالی که همچنان قیمت خودروهای داخلی توسط شورای رقابت تعیین می‌شود، اما در بازار آزاد نرخ‌ها با اختلاف سنگینی تعیین شده‌اند. 

پشت‌پرده شکاف قیمتی یک میلیاردی خودرو

درحال حاضر قیمت کارخانه‌ای ۲۰۷ حدود یک میلیارد و ۷۰۰میلیون تومان و قیمت این خودرو در بازار آزاد حدود ۳میلیارد است. پس از جهش سنگین نرخ ارز در یک ماه اخیر قیمت خودرو هم به صورت دلاری صعود کرده و به طور میانگین شکاف قیمتی بسیاری از خودروها  به حوالی یک میلیارد رسیده است. 

کاهش شدید قدرت خرید خانوار

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که  قیمت خودرو در مهرماه ۱۴۰۵ در شرایطی روند افزایشی داشته که قدرت خرید خانوارها همچنان یکی از موانع اصلی رونق معاملات است. گزارش‌های بازار از افزایش قیمت برخی محصولات داخلی، تداوم نوسان نرخ‌ها و کاهش حجم خریدوفروش حکایت دارند؛ وضعیتی که نشان می‌دهد گرانی لزوماً به معنای رونق بازار نیست.

افزایش هزینه‌ها ترمز تولید خودرو را کشید

با وجود اینکه  دولت با اعمال قیمت‌گذاری دستوری در تلاش است که  خودرو گران نشود، اما علاوه بر گرانی بازار خودرو همچنان بی‌رونق است. افزایش هزینه تولید را می‌توان یکی از دلایل مهم این موضوع دانست. نوسان نرخ ارز و هزینه تأمین مواد اولیه و قطعات وارداتی می‌تواند هزینه تولید را بالا ببرد. در چنین شرایطی، حتی اگر تقاضای مصرفی ضعیف باشد، فشار هزینه‌ای همچنان بر قیمت خودرو اثر می‌گذارد.

تمایل خانوار به خرید خودروهای ارزان و کارکرده

رشد قیمت خودرو در کنار افزایش هزینه‌های زندگی، خرید خودروی صفرکیلومتر را برای بخشی از خانوارها دشوارتر می‌کند. در نتیجه، برخی خریداران خرید را به تعویق می‌اندازند یا به سمت خودروهای کارکرده و ارزان‌تر می‌روند.

نااطمینانی و انتظارات تورمی یکی دیگر از عواملی است که بازار خودرو را تحت تاثیر قرار داده. وقتی خریدار و فروشنده درباره مسیر آینده نرخ ارز و قیمت خودرو مطمئن نیستند، ممکن است فروشنده از عرضه با قیمت پایین خودداری کند و خریدار نیز برای جلوگیری از خرید در سقف قیمت، معامله را عقب بیندازد.

توزیع گسترده رانت 

به اعتقاد کارشناسان  فاصله قیمت کارخانه و بازار هم بر التهاب بازار خودرو دامن زده است. هرجا قیمت فروش کارخانه از قیمت بازار آزاد پایین‌تر باشد، امکان شکل‌گیری رانت توزیعی و تقاضای غیرمصرفی افزایش می‌یابد. البته اندازه این فاصله باید برای هر مدل، با مقایسه قیمت‌های هم‌زمان و شرایط یکسان فروش محاسبه شود.

تناقض عجیب در بازار خودرو

به طور کلی کارشناسان معتقدند که با یک تناقض مهم روبه‌روست: قیمت‌های بالا، اما تقاضای محدود و معاملات کم‌رمق. افزایش قیمت به‌تنهایی نشانه رونق نیست؛ برای ارزیابی واقعی بازار باید تعداد معاملات، قیمت‌های قطعی خریدوفروش، میزان تحویل خودرو و فاصله قیمت کارخانه و بازار به‌طور هم‌زمان بررسی شوند.