جمعآوری دستگاههای «نانینو»/تکلیف قیمت نان چیست؟
رئیس اتاق اصناف ایران در واکنش به جمعآوری دستگاههای «نانینو» و فروش نان با قیمتهای بالاتر از نرخ مصوب گفت: نانوایی دریافتکننده آرد یارانهای ملزم به رعایت نرخ مصوب است و مردم جمعآوری دستگاه، گرانفروشی و کمفروشی را گزارش کنند.
به گزارش اکونگار به نقل از ایسنا، تغییر وضعیت برخی نانواییها و جمعآوری دستگاههای «نانینو» در هفتههای اخیر این پرسش را ایجاد کرده که کدام واحدها مجوز آزادپزی دارند و تکلیف نانواییهایی که خارج از محدودههای اعلامشده دستگاه خود را جمع کردهاند چیست؟
علت عرضه نان ۲۵هزار تومانی چیست؟
قاسم نودهفراهانی - رئیس اتاق اصناف ایران درباره آزادپز شدن برخی نانواییها، جمعآوری دستگاههای «نانینو» در مناطقی خارج از محدودههای تعیینشده و عرضه نان گرانتر با ابعاد کوچکتر، اظهار کرد: ما سالیان سال است که در حوزه نان با مسائل مختلفی درگیر هستیم و این موضوع مربوط به امروز یا دو سه سال اخیر نیست.
وی افزود: اخیرا براساس بررسی و آنالیزی که خود نانوایان ارائه کردند، قیمت نان تصویب و ابلاغ شد. بنابراین نانوایان باید نان را با همان قیمت در اختیار مردم قرار دهند. این نرخ به آنها اعلام شده و نظر خود نانوایان نیز در تعیین آن دریافت شده است؛ در نتیجه باید نان را با همان قیمت مصوب بفروشند.
قیمت نان افزایش یافته؛ نانوایان موظف به رعایت نرخ مصوب هستند
رئیس اتاق اصناف ایران با اشاره به دو برابر شدن قیمت نان گفت: با توجه به این افزایش قیمت، دیگر حرفی برای رعایت نکردن نرخ مصوب باقی نمیماند. البته ممکن است طی ماههای آینده تغییراتی ایجاد شود و راه درخواست بازنگری نیز بسته نیست. نانوایان میتوانند تقاضای خود را ارائه کنند تا موضوع بار دیگر بررسی و کارشناسی و در صورت لزوم نرخ جدیدی تعیین شود.
وی تاکید کرد: اینکه نانوایان یک نرخ دریافت کنند، اما آن را رعایت نکنند و هر فرد هر کاری که میخواهد انجام دهد، پذیرفتنی نیست. در چنین شرایطی، مُرّ قانون اجرا و برخورد تعزیراتی انجام خواهد شد.
رئیس اتاق اصناف ایران از نانوایان خواست برای اینکه مشمول جرایم سنگین نشوند، فعلا نان را با همان قیمت تعیینشده به مردم عرضه کنند و گفت: پس از گذشت یک، دو یا سه ماه، شرایط را ارزیابی کنند و اگر همچنان با مشکل مواجه بودند، مسیر درخواست بازنگری باز است.
مردم چگونه میتوانند تخلفات نانواییها را گزارش کنند؟
نودهفراهانی مردم را بازوی کمکی دستگاههای نظارتی دانست و گفت: اگر مردم به نانوایی مراجعه کردند و متوجه شدند دستگاهی که باید بهدلیل دریافت آرد یارانهای در آن واحد وجود داشته باشد، جمعآوری شده یا در دسترس نیست، میتوانند موضوع را به اتاق اصناف گزارش کنند. مسیر گزارشدهی در اختیار همه مردم است و پس از ثبت شکایت نیز مطابق قوانین و مقررات، کد رهگیری در اختیار فرد قرار میگیرد تا بتواند موضوع را پیگیری کند.
رئیس اتاق اصناف ایران ادامه داد: ما از مردم کمک میخواهیم. همانطور که گفتم، نمیتوان بالای سر هر واحد صنفی یک نفر را بهعنوان بازرس قرار داد؛ اما هر یک از مردم میتوانند برای مسئولان یک بازرس باشند و تخلفات را اطلاع دهند. اگر مجموعهای به مردم اجحاف میکند یا مرتکب گرانفروشی و کمفروشی میشود، مردم میتوانند آن را گزارش کنند تا بازرسان بلافاصله موضوع را بررسی و با متخلف برخورد کنند.
سه تذکر به نانوایان متخلف؛ سپس ابطال پروانه کسب
رئیس اتاق اصناف ایران درباره نحوه برخورد با نانواییهای متخلف توضیح داد: برنامه به این صورت است که سه بار به نانوا تذکر داده میشود؛ یعنی سه مرتبه از او درخواست میکنیم که ضوابط را رعایت کند. اگر پس از این سه تذکر همچنان توجهی نکند، پروانه کسب نانوایی باطل و مجوز به نانوای دیگری داده میشود.
نودهفراهانی با بیان اینکه متقاضی دریافت پروانه نانوایی زیاد است، از نانوایان خواست مراقب باشند کارشان به برخورد قانونی و ابطال پروانه کسب منجر نشود.
نودهفراهانی درباره نحوه برخورد با نانواییهای متخلف توضیح داد: برنامه به این صورت است که سه بار به نانوا تذکر داده میشود؛ یعنی سه مرتبه از او درخواست میکنیم که ضوابط را رعایت کند. اگر پس از این سه تذکر همچنان توجهی نکند، پروانه کسب نانوایی باطل و مجوز به نانوای دیگری داده میشود.
وی با بیان اینکه متقاضی دریافت پروانه نانوایی زیاد است، از نانوایان خواست مراقب باشند کارشان به برخورد قانونی و ابطال پروانه کسب منجر نشود.
گلایه نانوایان از اجاره بها و هزینههای تولید
رئیس اتاق اصناف ایران درباره گلایه نانوایان از متناسب نبودن قیمت نان با هزینههای تولید و اجارهبها اظهار کرد: برای اجارهبهای واحدهای نانوایی ضابطهای تعیین شده است که براساس آن، اجارهبهای این واحدها هر سال میتواند ۲۵ درصد افزایش یابد؛ با این حال، اکنون بسیاری از نانواییها بهصورت استیجاری اداره میشوند.
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد، مالک نانوایی اصلاً در محل حضور ندارد و واحد را اجاره داده و اجارهبهای آن را دریافت میکند. وقتی اجارهبهای واحد بالا باشد، نانوایی که آن را اجاره کرده ممکن است برای تأمین اجارهبها و هزینه زندگی خانواده خود، به سمت تخلف، گرانفروشی یا کمفروشی سوق داده شود. فردی که نانوایی را اجاره میدهد، نباید تصور کند که نانوا درآمد نامحدودی دارد. مالک میداند که آن واحد چه تعداد نان تولید میکند و درآمد آن چقدر است؛ بنابراین باید محاسبه کند چه میزان از درآمد باید بهعنوان اجارهبها به مالک پرداخت شود و چه مقدار برای نانوا باقی بماند.
وی در ادامه تاکید کرد: در این زمینه نیز باید وجدان کاری را در نظر گرفت. اگر نانوا مجبور باشد مبلغی بیش از توان واقعی خود بهعنوان اجارهبها بپردازد، این پول در نهایت از حقوق مردم تأمین میشود؛ یعنی نانوا آن را از مردم میگیرد و به مالک پرداخت میکند. رعایت انصاف در این زمینه به انسانیت، گذشت و مردانگی نیاز دارد.
درخواست بازنگری در نرخ نان همچنان امکانپذیر است
نودهفراهانی گفت: اگر نانوایان پس از مدتی همچنان با مشکل مواجه بودند، موضوع را اعلام کنند تا درباره آن گفتوگو کنیم. وزارت کشور، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان جهاد کشاورزی و شرکت بازرگانی دولتی و غله، مجموعههایی هستند که درباره نان تصمیمگیری میکنند. موضوع به این دستگاهها ارائه و در صورت تأیید، نرخ جدیدی دریافت میشود.
رئیس اتاق اصناف ایران تأکید کرد: پذیرفتنی نیست که نرخ نان با نظر خود نانوایان تعیین و اعلام شود و آنها دوباره آن را رعایت نکنند و مرتکب گرانفروشی شوند. این وضعیت دیگر برای دولت و مردم قابل قبول نیست.
نانینوهایی که خارج از محدوده آزادپزی جمع شدند
بر اساس اعلام مسئولان صنفی، آزادپزی نانواییهای سنگک و بربری در مناطق یک، دو و سه تهران به تصویب رسیده و این واحدها از سازوکار آرد یارانهای خارج شدهاند. با این حال، مشاهدات میدانی ایسنا نشان میدهد در برخی مناطق خارج از این محدوده نیز دستگاههای نانینو جمع شده یا نان با نرخهایی متفاوت از قیمت مصوب عرضه میشود. این پرسش مطرح است که آیا این واحدها مجوز آزادپزی دارند یا بدون تغییر رسمی، از سازوکار نان یارانهای فاصله گرفتهاند؟
طبق اعلام مسئولان، آزادپزی تصمیمی نیست که نانوایی رأساً بگیرد و باید با مصوبه کارگروه آرد و نان انجام شود. در برخی واحدهایی که دستگاه نانینو جمع شده، نان سنگک ساده و انواع نانهای ویژه با قیمت حدود ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان عرضه میشود؛ در حالی که میانگین قیمت سنگک آزاد حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار تومان اعلام شده است. کاهش محسوس اندازه و حجم نانها نیز از دیگر مواردی است که در مشاهدات میدانی به چشم میخورد.
یک نان میخرید، پول دو نان از کارت کم میشود
مشاهدات ایسنا از برخی نانواییها همچنین نشان میدهد در مواردی یک نان به مشتری تحویل داده میشود اما هزینه دو نان از کارت او کسر میشود. در برخی موارد نیز مبلغ یک نان در دو تراکنش یا با عناوین متفاوت دریافت میشود. کاهش وزن و اندازه نان در کنار ثابت ماندن یا افزایش قیمت نیز باعث شده مصرفکننده برای مقدار کمتری نان، هزینه بیشتری پرداخت کند.
فاصله نرخ مصوب با آنچه مردم میپردازند
پس از آخرین اصلاح قیمت، نرخ مصوب نان یارانهای در تهران برای سنگک ۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان، بربری ۱۰ هزار تومان و لواش ۲۷۰۰ تومان اعلام شده است. با این حال، قیمت نان در واحدهای آزادپز بهمراتب بالاتر است و افزودنیهایی مانند کنجد یا عرضه نان با عنوان «ویژه» نیز قیمت را افزایش میدهد.
وجود همزمان دو نظام قیمتی یارانهای و آزاد و مشخص نبودن وضعیت برخی نانواییهایی که دستگاه نانینو را جمع کردهاند، تشخیص تخلف را برای مشتری دشوار کرده است.
جمعآوری نانینو؛ آزادپزی یا تخلف؟
بر اساس اظهارات مسئولان، جمعآوری دستگاه نانینو بهخودیخود به معنای آزادپز شدن نانوایی نیست. واحدی که همچنان آرد یارانهای دریافت میکند، موظف به رعایت نرخ مصوب است و خروج از این سازوکار باید با مجوز کارگروه آرد و نان انجام شود.
شفاف شدن فهرست نانواییهای مجاز به آزادپزی و تعیین تکلیف واحدهایی که دستگاه نانینو را جمع کردهاند، میتواند مرز میان آزادپزی و تخلف را برای مردم روشن کند. مسئولان نیز از مردم خواستهاند در صورت مشاهده موارد تخلف، موضوع را از طریق شماره ۱۲۴ اطلاع دهند
