ابهام در آینده بازار مسکن/کوچ سرمایه از صنعت ساختمان+ جدول

اکونگار، محمد قهرمانی کوشان- صنعت ساخت و ساز یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی کشور است که علاوه بر تأمین مسکن، بیش از ۱۲۰ صنعت را به حرکت درمی‌آورد. از سوی دیگر می‌تواند ۲۵درصد از کل اشتغال کشور را دربربگیرد.

 با این حال، بررسی روند تشکیل سرمایه ثابت ناخالص نشان می‌دهد که ساخت‌وساز در بیش از یک دهه گذشته با افت مستمر سرمایه‌گذاری مواجه بوده و هنوز نتوانسته فاصله خود را با سطح سرمایه‌گذاری ابتدای دهه ۱۳۹۰ جبران کند. نتیجه این روند، کاهش عرضه مسکن، افزایش قیمت‌ها و تضعیف ظرفیت رشد اقتصادی است.

سفره خانوار زیر بار گرانی/ افزایش ۲۱درصدی قیمت کالاهای اساسی در ۳ماهه اول سال

براساس آمارهای رسمی بانک مرکزی، رشد سرمایه‌گذاری در ساختمان در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ بهبود نسبی داشت، اما این روند پایدار نبود. در سال ۱۴۰۴، کاهش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی باعث شد بخش ساختمان دوباره وارد رکود شود.

گزارش‌ بانک مرکزی نشان می‌دهد که رخ رشد فصلی تشکیل سرمایه در ساختمان در سال ۱۴۰۴ به ترتیب در بهار منفی ۱۴درصد، تابستان منفی ۷.۶درصد و پاییز منفی ۳۱.۳درصد بوده است.

طبق داده‌های بانک مرکزی برای اولین‌بار از نیمه دهه ۹۰، در سال ۱۴۰۴ رشد اسمی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساخت‌وساز منفی شد.

به اعتقاد کارشناسان بازار مسکن این ریزش ناشی از ترکیب ریسک‌های جنگ، تورم تولید و رکود مزمن خرید ملک است. در پاییز ۱۴۰۴، سرمایه‌گذاری واقعی ساختمانی ۵۳ درصد و در ۹ ماهه نخست سال ۳۷ درصد افت کرد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که بیشترین ضربه به حلقه «شروع پروژه‌های جدید» وارد شد که سرمایه‌گذاری واقعی آن ۷۳ درصد کاهش داشت؛ این وضعیت در تهران به دلیل شدت اثرات جنگ، شدیدتر از سایر نقاط کشور بود.

با وجود این افت سرمایه‌گذاری، بخش ساختمان رشد ۱.۴ درصدی در ارزش‌افزوده ثبت کرد که کارشناسان آن را نتیجه تأخیر زمانی اثرات رشد سرمایه‌گذاری‌های سال ۱۴۰۳ می‌دانند.

براساس آمارهای رسمی سهم سرمایه‌گذاری در ساختمان از تولید ناخالص داخلی در سال‌های اخیر حدود ۱۰ درصد بوده که نسبت به سال‌های رونق ساخت‌وساز کاهش محسوسی نشان می‌دهد.

روند کنونی زنگ خطر، کاهش عرضه مسکن در سال‌های آینده، افزایش فشار بر قیمت و اجاره‌بها، کاهش اشتغال در بیش از ۱۲۰ صنعت وابسته به ساختمان و کاهش سهم بخش ساختمان در رشد اقتصادی کشور به صدا درآورده است.

تشکیل سرمایه ثابت ناخالص بخش ساختمان