صرفه‌جویی ۹۰درصدی در طرح جدید آمارگیری
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور در گفت‌وگویی تلویزیونی با اشاره به پیشینه آمارگیری در ایران گفت جمع‌آوری آمار در کشور به دوران باستان بازمی‌گردد و اسنادی به خط ایلامی نیز در این زمینه وجود دارد.
به گزارش اکونگار به نقل از ایرنا؛ براساس سیدحمید پورمحمدی معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با بیان اینکه فقط ۵ درصد جمعیت خانوارهای کشور اطلاعات ناقص دارند که با آمارگیری حضوری تکمیل خواهند شد، تاکید کرد: دیگر از این پس می‌توانیم با تکمیل این اطلاعات پرداختی‌ها را در اختیار اقشار نیازمند و نه ثروتمندان قرار بدهیم.
وی افزود: همچنین روی کتیبه‌های تخت جمشید نوعی از سرشماری داریم چه کلماتی مانند آمار و شمار از آن زمان در ادبیات ما وجود داشته است. همچنین آماری درباره تعداد جمعیت یا زنان و مردان در آن زمان موجود است.
پورمحمدی ادامه داد: تا اواخر دوره قاجار ما روش‌هایی برای سرشماری داشته‌ایم.
وی افزود: اما از سال ۱۳۳۵ به این سو هر ۱۰ سال یکبار سرشماری انجام می‌شده است تا سال ۱۳۹۵ این روند ادامه داشته است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: در روش سنتی به درب منازل مردم مراجعه می‌شد از ۱۴۰۵ به بعد نوع جدید سرشماری به صورت ثبتی مبنا انجام خواهد شد به این معنا که به جای حضور نیروهای آمارگیر به درب منازل مردم و صرف وقت و هزینه زیاد، از تمام داده‌های موجود در سامانه‌های دستگاه‌های مختلف دولتی استفاده میکنیم و آنها را تجمیع و داده‌های ناقض و ناقص را پالایش میکنیم.
پورمحمدی ادامه داد: در روش ثبتی مبنا تقریباً به ۸۰ درصد آنچه می‌خواستیم از طریق سامانه‌های دستگاه‌های دولتی، رسیدیم.
وی گفت: با این گام بزرگی که برداشته شد به چند نتیجه دست یافتیم: اولاً هزینه این روش ۹۰ درصد کمتر از آمارگیری سنتی بود.
پورمحمدی ادامه داد: به عنوان مثال در دوره گذشته ۳۳ هزار نیروی آمارگیر در سراسر کشور به کار گرفته شد برای هر کدام باید تبلت تهیه می‌کردیم همچنین ثبت اطلاعات خانوارها زمان زیادی میبرد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: در دوره قبل امکان دستیابی به اطلاعات دقیق بسیار پایین بود نتایج آمار از دقت بالایی برخوردار نبود اما در این دوره این اتفاق رخ داد.
وی گفت: در روش ثبت مبنا چون همه چیز از داده‌های دستگاه اجرایی بود موارد لازم برای ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم را هم کسب کردیم.
پورمحمدی ادامه داد: در سرشماری امسال اطلاعات ۳۰ دستگاه در سازمان برنامه بودجه تجمیع شد همچنین این داده‌ها با یکدیگر تلاقی داده شد لذا اگر دستگاهی مثل ثبت اسناد یا سامانه املاک و مسکن اطلاعات ناقص داشت در این روش اطلاعات آنها نیز کامل شد.
وی گفت: روشی که امسال برای سرشماری به کار بردیم در آسیا تنها ۴ کشور آن را به کار برده‌اند که سه کشور کیفیت اجرای کار ما را نداشتند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: این کشورها شامل ترکیه، سنگاپور، اندونزی و کره جنوبی بود ما پنجمین کشور آسیا بودیم که سرشماری را با روش ثبتی مبنا انجام دادیم ولی کیفیت کار ما از چهار کشور دیگر بالاتر بود.
وی افزود: در دنیا تاکنون ۱۹ کشور این روش ثبت نام را به کار برده بودند و ما بیستمین کشور بودیم.
پورمحمدی ادامه داد: در سرشماری جدید، با استفاده از سامانه‌های اطلاعاتی، بخش عمده داده‌ها جمع‌آوری شده است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: برای رفع پنج نوع ابهام از جمله مغایرت کد ملی و کد پستی، تعداد اعضای خانوار، اطلاعات وسایل گرمایشی و سرمایشی و وضعیت فرسودگی مسکن، برای برخی خانوارها پیامک ارسال شده است.
وی افزود: هدف نهایی، دستیابی به آمار دقیق برای برنامه‌ریزی بهتر و تخصیص منابع با کمترین هزینه و بیشترین اثربخشی است.
پورمحمدی گفت: وقتی فرایند ثبتی مبنا به پایان رسید حدود ۳۰۰۰ آمارگیر ما به درب منازل ۵ درصد جامعه مراجعه خواهند کرد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: ۱.۳ میلیون خانوار اطلاعات ناقص دارند همکاران ما به درب منازل آنها مراجعه خواهند کرد، فرم ثبت اطلاعات این دسته از خانوارها به صورت دستی پر خواهد شد.
پورمحمدی افزود: قبل از اینکه این طرح اجرا شود سازمان نقشه‌برداری کشور، کل کشور را در بلوک بندی‌های مشخصی تقسیم بندی کرد که هر بخش در اختیار تعدادی از آمارگیران قرار می‌گیرد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: کسانی که منازل آنها مراجعه میکنیم کسانی هستند که امکان ارتباط گیری با حاکمیت را به هر دلیلی ندارند از جمله افراد مسن یا بیماری که در خانه حضور دارند.
معاون رئیس جمهور ادامه داد: با ثبتی مبنا شدن سرشماری وارد دوره‌ای می‌شویم که تمام سامانه‌های کشور در تلاقی داده‌ها و اطلاعات تکمیل خواهند شد دیگر از این به بعد اطلاعات را به روز داریم.
وی افزود: دیگر از این پس می‌توانیم با تکمیل این اطلاعات پرداختی‌ها را در اختیار اقشار نیازمند قرار بدهیم نه ثروتمندان.
پورمحمدی گفت: از این به بعد می‌دانیم چه کسی نیازمند است یا چه خانواری مشکل مسکن دارد همچنین آمار بیماران خاص یا خانواده‌های حاشیه‌نشین را به دست می‌آوریم بنابراین تصمیم گیری‌های کشور مبتنی بر آمارهای دقیق خواهد بود.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: یکی از مهم‌ترین طرح‌های اخیر سازمان برنامه و بودجه، سکوی یکپارچه هوشمند مدیریت مالی دولت است که با حذف واسطه‌ها، منابع مالی را مستقیماً به ذی‌نفع نهایی می‌رساند.
پورمحمدی افزود: اجرای این روش، با کاهش رسوب منابع در مسیر تخصیص بودجه و افزایش شفافیت مالی، به گفته مسئولان زمینه افزایش ۲.۵ برابری سرانه مدارس طی یک‌ونیم سال گذشته را فراهم کرده است.
معاون رئیس جمهور ادامه داد: این تحول، گامی برای حرکت به سمت بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، تخصیص هدفمند منابع و افزایش اثربخشی هزینه‌های دولت است.
پورمحمدی گفت: سکوی یکپارچه مدیریت مالی دولت، با هدایت مستقیم منابع به ذی‌نفع نهایی، زمینه شفافیت مالی و تخصیص هدفمند بودجه را فراهم می‌کند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: در این الگو، دستگاه‌ها به‌جای صرفاً هزینه‌کرد بودجه، بر کاهش هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری و ارتقای کیفیت خدمات تمرکز می‌کنند.
وی گفت: هدف نهایی این کار هزینه کمتر، کیفیت بالاتر و استفاده بهینه از منابع عمومی است.
معاون رئیس جمهور ادامه داد: آمایش سرزمین با شناسایی ظرفیت‌ها و محدودیت‌های هر منطقه، به سرمایه‌گذاران کمک می‌کند بهترین مکان را برای احداث واحدهای تولیدی انتخاب کنند که می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، مصرف انرژی و آب و آسیب‌های زیست‌محیطی را کاهش دهد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: اکنون هوش مصنوعی با تکیه بر مطالعات آمایش سرزمین، مسیر انتخاب محل مناسب سرمایه‌گذاری را کوتاه‌تر می‌کند؛ تا سرمایه‌گذار به‌جای ماه‌ها دوندگی اداری، سریع‌تر از ظرفیت‌ها و محدودیت‌های مناطق مختلف مطلع شود.
وی افزود: انتخاب درست محل سرمایه‌گذاری، هم به نفع تولیدکننده است و هم به سود اقتصاد ملی.
معاون رئیس جمهور ادامه داد: سه کار در سازمان برنامه بودجه انحصاراً انجام می‌شود یکی اینکه هر پیمانکاری یا هر شرکت مشاوره یا هر شرکت انفورماتیکی مجوز و رتبه بندی را باید از سازمان برنامه‌وبودجه بگیرد.
پورمحمدی گفت: به عنوان مثال پیمانکاران را در پنج رتبه تقسیم بندی میکنیم که هر رتبه چه میزان می تواند کار بگیرد، حالا یک کسی که میخواهد رتبه‌اش تغییر پیدا کند محاسبه می کنیم که این اقدام بیش از ۸ ماه زمان میبرد تا بتواند اطلاعاتش جمع شود.
وی افزود: باید تعداد مهندس، مدرک دانشگاهی، تعداد قرارداد و میزان پول را می آورد و به ۱۰ تا ۲۰ مکان باید مراجعه می کرد و مدارکش را کامل میکرد که در این اقدام ها، رفتارهای غیر اخلاقی هم انجام می‌شد، ممکن بود مدرک دانشگاهی جعلی یا یک قرارداد سوری می‌آورد یا یک زد و بند نامناسبی انجام می شد که همه اینها دارند حذف می شوند یعنی به جای آنها، سامانه‌های ما تحولی ایجاد کردند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: سامانه‌های ما به دانشگاه ها،نظام قراردادی، به نظام بانکی و به همه جا وصل هستند که کد وارد می شود و ما به جای آن سامانه ها به صورت هوشمند همه موارد را جمع و استحقاق رتبه بندی را می سنجیم.
پورمحمدی افزود: بروکراسی حذف شد ده‌ها هزار نامه ما فقط برای همین موضوع بایستی دریافت می‌کردیم که خوشبختانه این امر در چند دقیقه انجام می شود.
وی گفت: وقتی یک کار عمرانی انجام می شود موضوع یک ملاحظات فنی و استانداردهایی از جمله پل، بیمارستان و مدرسه دارد که برای همه نظامات فنی تعریف می‌کند پیمانکار برای اینکه کار فنی دقیق انجام دهد باید همه اینها را بداند که کار خیلی سنگین و پرهزینه ای است همه این موارد را به سازوکار هوش مصنوعی دادیم تا پیمانکار جواب سوالات را بگیرد، از این طریق هزینه پیمانکار را پایین آوردیم و دقت عمل در سازه ها را جلو ببریم.
معاون رئیس جمهور افزود: هر سال پیمانکارانی داریم که هزینه کرده‌اند و از ما طلب دارند، این محاسبات، فرایندی پیچیده و زمان‌بر است؛ زیرا باید تغییرات قیمت اقلام و نهاده‌های مختلف بررسی شود و میزان تعدیل متناسب با شرایط هر پروژه تعیین شود. علاوه بر این، در بسیاری از موارد، اختلاف‌نظرها و چانه‌زنی‌هایگسترده‌ای میان پیمانکاران و دستگاه‌های مربوط درباره میزان تعدیل به وجود می‌آید.در این زمینه نیز می‌توان از ظرفیت سامانه‌های هوشمند و تجمیع داده‌ها استفاده کرد.
پورمحمدی گفت: در دو سال اخیر با پیگیری‌های رئیس جمهور بر روی حوزه ساخت و ساز مدارس متمرکز شده بودیم و کار زیادی کردیم.
وی افزود: اما مدرسه و نیمکت و کتاب صدف است و گوهر آن دانش آموزی است که باید یاد بگیرد و مهارت کسب کند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: باید بتوانیم عدالت را در این مدارس شکل بدهیم این موضوع دیگر با ساخت مدرسه به تنهایی صورت نمی‌گیرد.
پورمحمدی گفت: خوشبختانه در دو سال گذشته با همکاری معاونت علمی رئیس جمهور، وزارت آموزش و پرورش، وزارت ارتباطات و سازمان برنامه و بودجه، ساز و کاری تهیه کرده که به زودی در اختیار آموزش و پرورش قرار می‌گیرد.
معاون رئیس جمهور ادامه داد: در این روش با استفاده از هوش مصنوعی استعداد دانش آموزی که در پشت لپ تاپ قرار گرفته و بازی می‌کند را می‌سنجیم تا استعداد او را کشف کنیم و بفهمیم بر روی کدام استعداد این دانش آموز باید سرمایه‌گذاری شود.
وی افزود: همچنین در این روش بیماری‌های جسمی و روحی و روانی دانش آموزان را می‌سنجیم.
پورمحمدی گفت: با این روش می‌توانیم عدالت آموزشی را حتی در بخش‌های کمتر برخوردار نیز محقق کنیم.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: همچنین معلمان را نیز بدون نیاز به حضور، آموزش می‌دهیم.
وی افزود: پیشینیان ما زبان و ادبیات فارسی را در برابر تمام هجوم‌هایی که به کشور شد حفظ کردند.
پورمحمدی ادامه داد: هوش مصنوعی در حال حاضر بر پایه زبان انگلیسی طراحی شده است باید راهی پیدا کنیم تا زبانمان را حفظ کنیم.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی، وزارت ارشاد و معاونت علمی رئیس جمهور سازوکاری طراحی کردیم تا بتوانیم زبان فارسی را در عصر هوش مصنوعی حفظ کنیم.
وی افزود: در خصوص کالابرگ نیز برای افرادی که سامانه‌های ما نشان می‌داد درآمدشان از سطحی پایین‌تر است پیامک دادیم و به آنها گفتیم از نظر ما شما درآمد مکفی ندارید.
معاون رئیس جمهور ادامه داد: کسانی که تایید کردند که درآمدشان مکفی نیست، نسبت به بررسی وضعیت درآمدی آنها اقدام کردیم و اگر تایید شد افزایش اعتبار کالابرگ برای آنها را انجام دادیم.
پورمحمدی گفت: کاهش درآمدهای دولت تحت تأثیر تحریم‌ها، تحولات منطقه‌ای و افت قیمت نفت، ضرورت انضباط مالی و بازنگری در هزینه‌های عمومی را افزایش داده است.
وی افزود: در این شرایط، دولت بر اولویت‌بندی هزینه‌ها، حذف یا کاهش اعتبارات غیرضروری و بازنگری در مأموریت دستگاه‌هایی تأکید دارد که دیگر کارکرد مؤثری در رفع مشکلات مردم ندارند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: همزمان، شفاف‌سازی داده‌ها بر پایه کد ملی و کد پستی و تکمیل سرشماری ثبتی‌مبنا، می‌تواند زمینه برنامه‌ریزی دقیق‌تر و تخصیص هدفمند منابع را فراهم کند.
پورمحمدی گفت: هدف از این اقدامات مدیریت منابع محدود، کاهش هزینه‌های غیرضروری و هدایت بودجه به سمت اولویت‌های واقعی مردم است.
وی افزود: حمایت رئیس‌جمهور از تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و شواهد، از عوامل پیشبرد اصلاحات در نظام برنامه‌ریزی کشور است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: اجرای نظام درآمد و هزینه استانی می‌تواند به استان‌ها اختیار بیشتری بدهد تا هم برای افزایش درآمدهای خود تلاش کنند و هم منابع را متناسب با نیازهای منطقه هزینه کنند.
پورمحمدی افزود: بر اساس این طرح، قرار است بخشی از درآمدهای مرتبط با هر استان، در چارچوبی مشخص، برای هزینه‌کرد همان استان در اختیار مسئولان محلی قرار گیرد تا امکان تصمیم‌گیری متناسب با شرایط هر منطقه افزایش یابد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: هدف از این طرح تقویت اختیار استان‌ها، افزایش انگیزه برای درآمدزایی و ارتقای کیفیت خدمات به مردم است.
پورمحمدی گفت: دولت سالانه حدود ۳ میلیارد دلار ارز ترجیحی به حوزه بهداشت و درمان اختصاص می‌دهد.
وی افزود: با این حال، افزایش هزینه‌های درمان و سهم پرداختی بیماران، ضرورت بازنگری در سازوکار تخصیص این منابع را مطرح کرده است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: اصلاح نظام ارجاع، کاهش هزینه‌های غیرضروری درمان و هدایت حمایت‌های دولتی به ذی‌نفعان اصلی، از محورهای مورد بررسی برای بودجه سال آینده است.
معاون رئیس جمهور گفت: هدف از این کار اثربخشی بیشتر منابع سلامت و کاهش فشار هزینه‌های درمان بر مردم است.
پورمحمدی ادامه داد: به مرور در حال ورود به فصل سرد سال هستیم یکی از حوزه‌هایی که کشور با آن دچار چالش شده بخش گاز است و متواضعانه از مردم می‌خواهم کمک کنند با مشکل مواجه نشویم.
وی افزود: امسال سال سردی را پیش رو خواهیم داشت از سوی دیگر با ناترازی گاز مواجهیم همچنین در جنگ اخیر بخشی از تاسیسات تولید گاز از بین رفت.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: اگر از الان در مصرف گاز دقت نکنیم ممکن است برخی استان‌ها در تامین گاز با مشکل مواجه شوند اگر ۱۰ درصد از مصرف گاز را کاهش دهیم می‌توانیم از سرمای امسال عبور کنیم.
پورمحمدی افزود: اگر خانواری الگوی مصرف گاز را رعایت نکند مجبوریم جریمه‌اش کنیم.
معاون رئیس جمهور ادامه داد: اگر فشار گاز افت کند ممکن است گاز یک شهر قطع شود نه یک یا دو واحد مسکونی.
وی افزود: خوشبختانه با کمک همکاران ما در وزارت نفت و خصوصاً شرکت ملی گاز، بخشی از آسیبی که در جنگ به تاسیسات گاز وارد شده بود به مدار تولید برگشت.
پورمحمدی گفت: با برنامه‌ریزی دولت و همچنین همکاری مردم میزان رشد مصرف عمده حامل‌های انرژی نه تنها کنترل شد بلکه به سمت منفی برگشت تا سال گذشته ۱.۵ میلیارد دلار گازوئیل وارد می‌کردیم یا مثلاً رشد ۷ درصدی مصرف بنزین متوقف و منفی شده است.
