"اکونگار"از زلزله رفاهی گزارش میدهد؛
جهش بیش از ۳۵میلیونی هزینههای خانوار طی ۵سال/سقوط ۳۸میلیون نفر به زیر خط فقر
بررسی دادههای مرکز آمار نشان میدهد نرخ خط فقر از ۴میلیون در سال ۱۳۹۹ به حوالی ۴۰میلیون در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
اکونگار، محمد قهرمانی کوشان_درسال ۱۳۹۹ ودر شرایطی که اقتصاد کشور تحت تأثیر کرونا در یک رکود سنگین به سر میبرد، خط فقر برای هر نفر حدود یک میلیون و۱۲۵هزار تومان تعیین شده بود، به عبارتی یک خانواده چهار نفره به طور متوسط باید ماهیانه بیش از ۴میلیون درآمد کسب میکردند، اما طبق آمار جدید نرخ خط فقر در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۱۲میلیون برای هر نفر رسیده و یک خانواده متوسط باید دارای درآمدی بیش از ۳۵میلیون تومان باشند.
افزایش ۱۶درصدی نرخ خط فقر همزمان با تشدید تحریمها
رشد نرخ فقر در سال ۱۳۹۷ یک رکورد جدید در کشور برجای گذاشت و طبق آمار مرکز پژوهشهای مجلس در این سال حدود ۱۶ درصد از جمعیت کشور در زیر خط فقر مطلق قرار داشتند، که به یکباره ۲۳درصد افزایش یافت.
در سال ۱۳۹۹ نیز اقتصاد کشور تحت تأثیر بیماری کرونا یک رکود سنگین را تجربه کرد که منجر به تعطیلی کارگاهها، موجب بیکاری کارگران و افزایش نرخ بیکاری و فقر شد.
خط فقر در سال ۱۳۹۹ نسبت به سال ۱۳۹۸ حدود ۳۸درصد افزایش یافت و بهطور متوسط برای هر فرد ۱ میلیون و ۲۵۴ هزار تومان برآورد شد؛ این رقم برای خانوار سهنفره حدود ۲ میلیون و ۷۵۸ هزار تومان و برای خانوار چهارنفره ۳ میلیون و ۳۸۵ هزار تومان بود.
سقوط ۲۶میلیون نفر به زیر خط فقر
طبق آمار نرخ فقر در سال ۱۳۹۶ حدود ۲۲درصد بود، که در سال ۱۳۹۸ به ۳۲درصد رسید که معادل ۲۶.۵ میلیون نفر جمعیت زیر خط فقر رفتند. عامل اصلی این افزایش فقر، ترکیب تورم بالا، رشد اقتصادی منفی و افت شدید اشتغال، بهویژه در بخش خدمات، عنوان شد.
پس از این دوره در سال ۱۴۰۱ افزایش نرخ خط فقر در کشور رکورد تازهای بر جای گذاشت و طبق آمارهای مرکز پژوهشهای مجلس، خط فقر متوسط کشوری در پایان سال ۱۴۰۰ برای یک خانوار چهارنفره حدود ۴میلیون و ۵۰۰هزار تومان بود که در کمتر از ۶ماه به حوالی ۷میلیون و ۵۰۰هزار تومان رسید.
افزایش ۲ونیم میلیونی جمعیت فقرا
براساس آمارهای رسمی حدود ۲۵میلیون نفر تا پایان سال ۱۴۰۰ زیرخط فقر زندگی میکردند که در جدیدترین آمار بانک جهانی درباره اقتصاد ایران، آمده که فقط در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲ونیم میلیون به جمعیت فقرا در کشور اضافه شده است.
طبق دادههای بانک جهانی نسبت جمعیت زیر خط فقر با درآمد ۸.۳۰ دلاری از ۳۳.۲ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۳۵.۴ درصد در سال ۲۰۲۵ رسیده است. همچنین با فرض تداوم روند کنونی، در سال ۲۰۲۶ حدود سه میلیون نفر دیگر به زیر خط فقر میروند و نرخ فقر در ایران به ۳۸.۸ درصد میرسد.
بر اساس گزارشهای رسمی، خط فقر نسبی برای یک خانوار در ایران، در سال ۱۴۰۴، درحدود ۳۵ میلیون تومان عنوان شده است.
در گزارشی دیگر آمده که برای یک خانوار چهار نفره در تیرماه ۱۴۰۴، هزینه زندگی حداقلی حدود ۷۳ میلیون تومان در ماه برآورد شده است.
از سوی دیگر، خط فقر مطلق، یعنی حداقل درآمدی که برای تأمین نیازهای اولیه لازم است. برای هر فرد حدود ۱۱ میلیون و ۲۱۴ هزار تومان در ماه اعلام شده است.
برآوردها نشان میدهند برای یک خانوار متوسط در ماه حدود ۳۰ تا ۷۰ میلیون تومان، بسته به منطقه و ترکیب هزینه وجود دارد که با حقوق و دستمزد فعلی کارگران، بازنشستگان و حتی کارمندان تطابق ندارد.
اعلام رسمی خط فقر ۴۰میلیونی
همچنین، سخنگوی کمیسیون اصل نودم مجلس شورای اسلامی پس از اعلام تورم بیش از ۷۲درصدی خوراکیها در آذر ۱۴۰۴ گفت: امروز برآوردها نشان میدهد که خط فقر در کلانشهری مانند تهران به حدود ۴۰ میلیون تومان رسیده است.
گفتنی است، طبق دادههای مرکز آمار، در آذر ماه ۱۴۰۴ شاخص قیمت مصرف کننده خانوارهای کشور به عدد ۴۳۵.۱ رسیده است که نسبت به ماه قبل، ۴.۲ درصد افزایش، نسبت به ماه مشابه سال قبل، ۵۲.۶ درصد افزایش و در دوازده ماهه منتهی به ماه جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل، ۴۲.۲ درصد افزایش داشته است.