ریسک جنگ بر جان بازار ارز

به گزارش اکونگار به نقل از اقتصادمعاصر، قیمت دلار امروز شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۵ در بازار آزاد به ۱,۹۳۱,۱۵۰ ریال رسید؛ رقمی که نشان می‌دهد اسکناس آمریکایی همچنان در سطوح بالای قیمتی معامله می‌شود و بازار ارز زیر سایه نااطمینانی سیاسی و انتظارات تورمی قرار دارد. یورو نیز با ۲,۲۰۶,۸۰۰ ریال و پوند انگلیس با ۲,۵۸۵,۹۰۰ ریال در سطحی بالا ایستادند؛ موضوعی که از تداوم فشار عمومی بر ارزهای اصلی حکایت دارد.

درهم امارات امروز ۵۲۷,۸۴۰ ریال ثبت شد و نرخ دلار کانادا، استرالیا و نیوزیلند نیز در محدوده‌های بالای قیمتی نوسان داشتند. هم‌زمان، ارزهای منطقه‌ای و همسایه نیز از جمله ریال عربستان، ریال قطر، لیر ترکیه و دینار کویت در سطوحی قرار گرفتند که نشان می‌دهد بازار ارز داخلی همچنان نسبت به مسیر دلار آزاد حساس است و تحولات سیاسی و امنیتی را به‌سرعت در قیمت‌ها منعکس می‌کند.

جنگ و بازار ارز؛ چرا نرخ‌ها بالا مانده‌اند؟

بررسی روندهای اخیر نشان می‌دهد تشدید تنش‌های نظامی و افزایش ریسک جنگی ، مهم‌ترین محرک رشد نرخ ارز در روزهای گذشته بوده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده از رسانه‌های اقتصادی، دلار آزاد در ابتدای مرداد در محدوده ۱۹۱ تا ۱۹۲ هزار تومان معامله شده و رشد آن نسبت به نیمه تیرماه نشان می‌دهد بازار به‌محض افزایش نااطمینانی، به سمت دارایی‌های دلاری و نقدشونده حرکت می‌کند.

خیز دلار برای فتح کانال ۲۰۰هزار تومانی

کارشناسان بازار ارز معمولاً در چنین شرایطی سه اثر اصلی را برجسته می‌کنند:

1. افزایش تقاضای احتیاطی برای دلار و تتر

   در فضای جنگی، فعالان اقتصادی، خانوارها و حتی برخی بنگاه‌ها برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به سمت ارزهای سخت می‌روند.

2. اختلال در عرضه و کاهش عمق بازار

   نااطمینانی سیاسی می‌تواند عرضه را محدودتر و بازار را شکننده‌تر کند؛ در این وضعیت، حتی تقاضای متوسط نیز اثر قیمتی بزرگ‌تری می‌گذارد.

3. جهش انتظارات تورمی

   با افزایش ریسک جنگ، انتظارات از تورم، کسری بودجه و کاهش ارزش پول ملی تشدید می‌شود و این موضوع به رشد قیمت ارز دامن می‌زند.

سناریوی پیش‌روی دلار

اگر تنش‌های منطقه‌ای و نظامی تشدید شود، دلار آزاد می‌تواند در همان محدوده‌های بالای فعلی تثبیت شود یا حتی به سطوح بالاتری حرکت کند. در مقابل، هر نشانه‌ای از کاهش تنش، آتش‌بس یا گشایش سیاسی می‌تواند موجی از اصلاح قیمتی در بازار ایجاد کند؛ هرچند تجربه بازار نشان داده این اصلاح‌ها معمولاً موقت هستند و برای کاهش پایدار، باید متغیرهای بنیادی مانند تورم، کسری بودجه و وضعیت دسترسی به منابع ارزی نیز بهبود یابد.

به بیان دیگر، بازار ارز اکنون بیش از آنکه فقط تابع عرضه و تقاضای روزمره باشد، آینده‌فروشیِ ریسک سیاسی را در قیمت‌ها منعکس می‌کند. به همین دلیل است که دلار، یورو و پوند در سطوح فعلی مانده‌اند و بازار به‌جای آرامش، همچنان در حالت آماده‌باش قرار دارد.

نرخ‌های امروز نشان می‌دهد بازار ارز ایران وارد فاز حساس و امنیت‌محور شده است؛ فازی که در آن، هر خبر از جنگ یا کاهش تنش می‌تواند به‌سرعت قیمت‌ها را جابه‌جا کند. در این میان، دلار همچنان نقش لنگر اصلی بازار را دارد و سایر ارزها نیز عملاً در سایه آن قیمت‌گذاری می‌شوند. تا زمانی که ریسک ژئوپلیتیک بالا بماند، احتمال ماندگاری ارز در سطوح بالای فعلی بیش از سناریوی افت پایدار خواهد بود.